SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI TỈNH
ĐẮK LẮK LỚP 12 THPT NĂM HỌC 2011 -2012


HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN LỊCH SỬ

Câu 1. Em hãy giải thích các thuật ngữ sau: Thuộc địa; thuộc địa – nửa phong kiến. Những sự kiện lịch sử nào giai đoạn 1858-1884 thể hiện Việt Nam từng bước trở thành nước thuộc địa – nửa phong kiến? (3,0điểm)

Thuộc địa: Nước bị thực dân xâm lược và thống trị, mất hoàn toàn quyền độc lập. (0,5 điểm)
Thuộc địa – nửa phong kiến: Thực chất là nước thuộc địa, nhưng chế độ phong kiến được duy trì để làm tay sai cho thực dân trong việc đàn áp, bóc lột nhân dân. (0,5 điểm)
Ngày 01/9/1858, liên quân Pháp – Tây Ban Nha chính thức nổ súng tấn công xâm lược nước ta. (0,25 điểm)
Năm 1862, triều đình Huế kí với Pháp Hiệp ước Nhâm Tuất nhượng cho thực dân Pháp nhiều quyền lợi... (0,25 điểm)
Năm 1874, triều đình Huế kí với Pháp Hiệp ước Giáp Tuất đã làm mất một phần quan trọng chủ quyền lãnh thổ, ngoại giao và thương mại của Việt Nam... (0,25 điểm)
Năm 1883, triều đình Huế buộc phải kí với thực dân Pháp Hiệp ước Hác Măng với nội dung của Hiệp ước này nước ta chính thức trở thành nước thuộc địa – nửa phong kiến. (0,5 điểm)
Năm 1884, thực dân Pháp lại bắt triều đình Huế kí bản Hiệp ước mới Hiệp ước Pa-tơ-nốt nhằm xoa dịu dư luận và lấy lòng vua quan phong kiến bù nhìn. (0,5 điểm)
Như vậy, với những sự kiện lịch sử nêu trên Việt Nam từ một nước độc lập đã trở thành nước thuộc địa – nửa phong kiến. (0,25 điểm)

2. Do điều kiện cụ thể ở mỗi nước mà cách mạng tư sản nổ ra dưới các hình thức khác nhau, nhưng về bản chất đều là những cuộc cách mạng tư sản. Qua các cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu đã học em hãy làm sáng tỏ nhận định trên. (3,0 điểm)

Từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XIX, cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản đã diễn ra mạnh mẽ để thiết lập một xã hội mới tiến bộ hơn.(0,5 điểm)
Tiêu biểu là các cuộc cách mạng: Cách mạng tư sản Nê - đéc - lan (1566 ). Cách mạng tư sản Anh (1642). Cách mạng tư sản Mĩ (1776). Cách mạng tư sản Pháp (1789). Thống nhất Đức (1871). Thống nhất Italia (1871). Cải cách nông nô Nga (1861). Cuộc duy tân Minh Trị ở Nhật Bản (1868). (0,75 điểm)
Qua các cuộc cách mạng tư sản trên chúng ta thấy hình thức của các cuộc cách mạng tư sản khác nhau đó là hình thức nội chiến như CMTS Anh; giải phóng dân tộc như CMTS Nê-đéc-lan, CMTS Mĩ; vừa nội chiến vừa giải phóng dân tộc như CMTS Pháp; thống nhất đất nước Đức, Italia; cải cách duy tân ở Nga, Nhật Bản. (1,0 điểm)
Tuy hình thức khác nhau nhưng các cuộc cách mạng đều có chung bản chất là mở đường cho kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển. Xây dựng một xã hội mới tốt đẹp hơn xã hội phong kiến. Vì vậy, mặc dù các hình thức khác nhau nhưng đều có chung bản chất nên các cuộc cách mạng này đều được xem là cách mạng tư sản.(0,75 điểm)

Câu 3. Phong trào yêu nước chống thực dân Pháp ở Việt Nam từ 1858 – 1918 chia làm mấy giai đoạn? Nội dung chính của những giai đoạn đó? (3,0 điểm)

Phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp từ 1858-1918 được chia làm 3 giai đoạn: 1858-1884, 1885-1896, đầu thế kỉ XX đến 1918. (0,5 điểm)
Nội dung chính của các giai đoạn: (2,5 điểm)
1858-1884:
Ngày 1/9/1858, liên quân Pháp – Tây Ban Nha nổ súng đánh vào cửa biển Đà Nẵng, mở màn cuộc chiến tranh xâm lược. Triều đình Huế đã cử các tướng lĩnh có tài chống lại cuộc xâm lược của thực dân Pháp. Quân và dân ta chống trả quyết liệt. Tuy nhiên, do vua quan triều đình Huế thiếu ý chí quyết tâm, lại không có đường lối chỉ đạo đúng đắn, kịp thời, vũ khí thô sơ..., nên các vùng lãnh thổ Việt Nam lần lượt rơi vào tay Pháp. Cuối cùng triều đình Huế đã phải cắt đất cầu hòa, rồi đi từ nhượng bộ này đến nhượng bộ khác. Hiệp ước Patơnốt (6/6/1884) đánh dấu sự thất bại hoàn toàn