HƯỚNG DẪN TỰ HỌC MÔN NGỮ VĂN 9
Bài 1: TỔNG KẾT VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI

I. Yêu cầu cần đạt:
- HS biết tổng hợp, hệ thống hóa kiến thức về các tác phẩm văn học nước ngoài
- HS biết liên hệ với một số tác phẩm văn học Việt Nam có cùng chủ đề
II. Tóm tắt kiến thức:
1. Thống kê các tác phẩm văn học nước ngoài trong chương trình: (Không tính bài đọc thêm, truyện dân gian)
TT
Tên tác phẩm
Tên tác giả
Nước
Thế kỉ
Thể loại
Lớp

1
Lòng yêu nước
I. Ê-ren- bua
Nga
XIX
Bút kí


2
Buổi học cuối cùng
A. Đô-đê
Pháp
XIX
Truyện ngắn


3
Xa ngắm thác núi Lư
Lý Bạch
Trung Quốc
VIII
Thơ tứ tuyệt
7

4
Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh
Lý Bạch
Trung Quốc
VIII
Thơ ngũ ngôn


5
Hồi hương ngẫu thư
H.T.Chương
Trung Quốc
VIII
Thơ tứ tuyệt


6
Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
Đỗ Phủ
Trung Quốc
VIII
Thất ngôn tt


7
Cô bé bán diêm
An-đéc-xen
Đan Mạch
XIX
Truyện ngắn
8

8
Đánh nhau với với cối xay gió
Xéc-van-tét
Tây Ban Nha
XVI-XVII
Tiểu thuyết


9
Chiếc lá cuối cùng
Ô. Hen-ri
Mĩ
XIX
Truyện ngắn


10
Hai cây phong
Ai-ma-tốp
Nga
XIX
Truyện ngắn


11
Đi bộ ngao du
G. Ru-xô
Pháp
XVIII
Nghị luận


12
Ông Giuốc-đanh mặc lễ phục
Mô-li-e
Pháp
XVIII
Hài kịch


13
Cố hương
Lỗ Tấn
Trung Quốc
XX
Truyện ngắn
9

14
Mây và sóng
Ta-gor
Ấn Độ
XX
Thơ v.xuôi


15
Bố của Xi-mông
Mô-pa-xăng
Pháp
XIX
Truyện ngắn




2. Nội dung và nghệ thuật chủ yếu:
a. Giá trị nội dung :
- Mang đậm màu sắc, phong tục tập quán của nhiều dân tộc trên thế giới : Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Mỹ, Nga...
- Đề cập tới nhiều vấn đề xã hội nhân sinh ở các nước thuộc các thời đại khác nhau: phê phán những thói hư tật xấu, ca ngợi những tấm lòng nhân hậu, mối quan hệ tốt đẹp giữa con người với con người.... Bồi dưỡng những tình cảm đẹp , yêu cái thiện, ghét cái ác.
* VD:
- Phê phán lối sống đua đòi, hãnh tiến (Hài kịch Ông Giuốc-đanh mặc lễ phục của Mô-li-e)
- Ca ngợi tấm lòng nhân hậu,tình mẫu tư thiêng liêng bất diệt (mây và sóng của Ta -Go).
- Mối quan hệ tốt đẹp giữa con người với con người ( Ô. Hen ri với Chiếc lá cuối cùng).
- Khẳng định và ngợi ca nghị lực sức mạnh chiến thắng hoàn cảnh của con người (Rô bin xơn ngoài đảo hoang của Đi phô)
- Dù đi đâu làm gì song quê hương vẫn là một tình cảm thường trực trong con người (Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh của Lý Bạch, Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê của Hạ Tri Chương)
- Lòng yêu nước bắt nguồn từ những sự việc cụ thể, hành động cụ thể (Lòng yêu nước của Ê ren bua).
- Tấm lòng nhân hậu, trái tim đồng cảm không chỉ là người mà còn là tình cảm đối với loài vật như Con chó Bấc của Lân-đơn.
- ...vv
b. Giá trị nghệ thuật :
- Cung cấp nhiều kiến thức bổ ích về nghệ thuật thơ Đường.
- Lối thơ văn xuôi.
- Bút kí chính luận.
- Nghệ thuật hài kịch.
- Nhiều phương thức tự sự và phong cách văn xuôi khác nhau.
- Các kiểu văn nghị luận.
*VD:
- Thơ Đường : Đó những bài thơ mặc dù bị bó chặt trong những quy định nghiêm ngặt về luật lệ : vần, luật, niêm, đối, bố cục song các bài thơ vẫn toát lên sự phóng khoáng, nội dung và hình ảnh sinh động, những câu thơ tả cảnh song mang đậm tình cảm và nỗi lòng suy tư của nhân vật trữ tĩnh : tình yêu quê, nhớ quê được gửi qua ánh trăng sáng, qua khung cảnh thiên nhiên hoang sơ mà kỳ vĩ (Lý Bạch), cũng là nhớ quê hương, yêu quê hương mà cảnh vật, con người trong thơ Hạ Tri Chương mang nặng ưu